Có hai hình thức lãi suất khi vay ngân hàng đó là lãi suất cố định và lãi suất thả nổi. Nhưng nhiều người  chỉ biết về hình thức lãi suất có định mà chưa hiểu rõ được lãi suất thả nổi là gì. Vì thế, bài viết này sẽ giúp mọi người có thêm những thông tin hữu ích về lãi suất thả nổi để tối ưu hoá phương án cho vay và có thể tránh được những rủi ro về lãi suất.

Lãi suất cố định và lãi suất thả nổi

Trước tiên ta sẽ nói về lãi suất cố định. Đây là loại lãi suất được ấn định một mức cụ thể trong hợp đồng vay vốn và nó không chịu tác động của những biến động lãi suất thị trường. Lãi suất này sẽ không biến đổi trong suốt thời gian chúng ta vay vốn tại ngân hàng. Thông thường lãi suất có định áp dụng trong cho vay ngắn hạn.

Tiếp đến là lãi suất thả nổi. Đây là loại lãi suất được điều chỉnh theo từng thời kỳ và có sự biến đổi theo thời gian. Các mức điều chỉnh, kỳ điều chỉnh lãi suất sẽ theo thỏa thuận giữa khách hàng và ngân hàng (theo quy định của pháp luật) và được quy định rõ trên hợp đồng vay vốn. Thông thường, kỳ điều chỉnh lãi suất có thể là 3 tháng/lần, 6 tháng/lần, 1 năm/lần. Mức điều chỉnh lãi suất thường được tính bằng lãi suất tiền gửi tiết kiệm lớn hơn hoặc bằng 12 tháng (tùy mỗi ngân hàng) cộng với biên độ nhất định (nhưng không vượt quá mức khống chế trần lãi suất của ngân hàng nhà nước); hoặc bằng lãi suất cho vay công bố của ngân hàng tại thời điểm điều chỉnh. Thông thường áp dụng cho mức vay trung và dài hạn.

Hiểu được tâm lý lo ngại của khách hàng về sự biến động lãi suất thả nổi khi vay vốn, nhiều ngân hàng đã tung ra các chương trình cố định lãi suất vay hoặc các phương án chọn lãi suất để thu hút khách hàng.

Trước đây, các ngân hàng đưa ra các gói ưu đãi lãi suất cố định trong 1-3 tháng đầu, sau đó sẽ để lãi suất thả nổi. Trong thời gian gần đây nhiều ngân hàng đưa ra chương trình cố định lãi suất vay ưu đãi với thời gian lên đến 2-3 năm, điều này rất có lợi cho khách hàng.

Để giúp khách hàng chủ động trong quá trình sản xuất kinh doanh trong việc vay vốn lưu động, một  số ngân hàng cho phép khách hàng lựa chọn nhiều hình thức vay vốn phù hợp với loại hình kinh doanh của khách hàng. Đồng thời khách hàng sẽ được tư vấn để có thể chọn hình thức lãi suất phù hợp.

Nhiều khách hàng khi đi vay thừa nhận rằng họ chỉ quan tâm đến tiền gốc, lãi phải trả hằng tháng chứ ít biết đến việc lãi suất sau thời gian đầu là bao nhiêu, phí phạt chậm thanh toán, phí phạt thanh toán trước hạn… Vì vậy mà đôi khi họ bị thu hút bởi mức lãi suất ưu đãi ban đầu mà quên đi lãi suất mà họ phải trả trong thời gian dài.

Lãi suất thả nổi sẽ thấp hơn lãi suất cố định.

Theo các chuyên gia tài chính, một khi đưa ra lãi suất cố định nghĩa là ngân hàng (NH) cũng tin tưởng vào sự ổn định lãi suất do NHNN kiểm soát và trong tương lai sẽ ít có khả năng tăng. Song nếu so sánh giữa lãi suất cố định trong suốt thời gian vay và lãi suất thả nổi, các chuyên gia cho rằng lãi suất cố định sẽ cao hơn. Nguyên nhân là do ngân hàng cũng phải huy động tiền gửi ở các kỳ hạn dài và trả lãi suất huy động cao hơn cho người gửi tiền. Vì vậy việc khách hàng vay phải trả cao hơn khi chọn lãi suất cố định suốt thời hạn vay cũng là điều bình thường. Như vậy, khách hàng muốn được hưởng lãi suất ổn định thời gian dài trong tương lai thì phải trả giá cao hơn.

Tuy nhiên, với sản phẩm vay cố định lãi suất, cả ngân hàng và khách hàng vay đều có lợi. Ngân hàng nhờ vào sự ổn định này đảm bảo được kế hoạch lợi nhuận của mình. Khách hàng cũng vậy, họ biết trước chắc chắn mỗi tháng phải đóng cả gốc và lãi bao nhiêu vì lãi suất không tăng hay giảm trong suốt quá trình vay. Nhờ vậy mà khách hàng vay sẽ chuẩn bị được kế hoạch tài chính của mình. Vậy nên lúc này quyền lựa chọn vay kỳ hạn ngắn, dài, lãi suất thả nổi hay cố định thuộc về khách hàng. Tóm lại, khách hàng sẽ chọn trả lãi suất thấp trong ngắn hạn hay chấp nhận trả lãi suất cao mà ổn định trong dài hạn phụ thuộc vào sự tính toán và lựa chọn của mỗi khách hàng.

Còn với lãi suất thả nổi sẽ được tính bằng lãi suất tiền gửi 12/13 tháng cộng với biên độ khoảng 3,5%-6%/năm. Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến cáo khách hàng vay hãy nhờ nhân hàng cho bản dự tính áng chừng để có thể chuẩn bị được kế hoạch trả nợ.